Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə qaydaları

Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı iki dil arasındakı qrammatik və üslubi fərqlər nəzərə alınmalıdır. Hər iki dil uzun illər qarşılıqlı təsir altında inkişaf etsə də, cümlə quruluşu, hallanma sistemi və bəzi ifadələrin işlənməsi baxımından ciddi fərqlər mövcuddur. Peşəkar Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı tərcüməçi yalnız sözləri deyil, mətnin məzmununu və üslubunu da düzgün ötürməlidir.

Cümlə quruluşundakı fərqlər

Azərbaycan dilində söz sırası nisbətən sərbəstdir və xəbərin cümlənin sonunda işlənməsi geniş yayılıb.

Məsələn:

“Şirkət yeni məhsulu təqdim etdi.”

Rus dilində isə bu cümlə adətən:

“Компания представила новый продукт.”

şəklində qurulur.

Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı cümlələrin sözbəsöz çevrilməsi əksər hallarda təbii səslənmir. Buna görə cümlə rus dilinin sintaksisinə uyğun yenidən qurulur.

Halların düzgün çevrilməsi

Rus dilində altı əsas hal forması mövcuddur. Azərbaycan dilində isə şəkilçilərlə ifadə olunan münasibətlər rus dilində müxtəlif hal sonluqları vasitəsilə göstərilir.

Məsələn:

“Direktora məktub göndərildi.”

cümləsində “direktora” sözü rus dilində “директору” formasında yazılır.

Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı halların düzgün seçilməsi mətnin qrammatik cəhətdən düzgün görünməsi üçün vacibdir.

Rəsmi müraciət formaları

Azərbaycan dilində “Siz” müraciəti geniş istifadə olunur. Rus dilində isə rəsmi yazışmalarda “Вы” formasından istifadə edilir.

Rəsmi məktubların və sənədlərin Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcüməsi zamanı müraciət formalarının düzgün seçilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Şəxs adlarının və soyadların yazılması

Azərbaycan adları rus dilinə çevrilərkən transliterasiya qaydalarına əməl olunur.

Məsələn:

Əli → Али

Məmmədov → Мамедов

Göyçay → Гёйчай

Sənədlərin Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcüməsi zamanı adların müxtəlif formalarda yazılması gələcəkdə hüquqi problemlər yarada bilər. Buna görə pasport və digər rəsmi sənədlərdəki yazılış əsas götürülür.

Rus dilində cins kateqoriyasının nəzərə alınması

Azərbaycan dilindən fərqli olaraq rus dilində isimlər kişi, qadın və orta cinsə bölünür.

Məsələn:

новый договор

новая компания

новое соглашение

Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı sifətlərin və fellərin uyğun cins formasında işlədilməsi vacib hesab olunur.

İxtisaslaşmış terminlərin tərcüməsi

Hüquqi, texniki, tibbi və maliyyə mətnlərində terminlərin birbaşa tərcüməsi həmişə düzgün nəticə vermir.

Peşəkar Azərbaycan dilindən rus dilinə tərcümə zamanı sahəyə uyğun terminoloji bazadan istifadə olunur və qəbul edilmiş rusdilli terminlər tətbiq edilir. Bu yanaşma tərcümənin dəqiq, aydın və peşəkar görünməsini təmin edir.