İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə qaydaları

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə beynəlxalq biznes, təhsil, elm, texnologiya və hüquq sahələrində geniş istifadə olunan tərcümə istiqamətlərindən biridir. İngilis və Azərbaycan dilləri fərqli qrammatik quruluşa malik olduğundan tərcümə zamanı yalnız sözlərin qarşılığını tapmaq kifayət etmir. Keyfiyyətli ingilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə mətnin mənasını, üslubunu və məqsədini tam şəkildə qorumağı tələb edir.

Artikllər Azərbaycan dilinə necə çevrilir?

İngilis dilində “a”, “an” və “the” artiklləri mühüm rol oynayır. Azərbaycan dilində isə artikl anlayışı yoxdur.

Məsələn:

“The contract was signed yesterday.”

Azərbaycan dilində:

“Müqavilə dünən imzalandı.”

Göründüyü kimi, “the” artikli ayrıca tərcümə edilmir. İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı artikllərin verdiyi məna kontekstə uyğun şəkildə ifadə olunur.

Phrasal verb-lərin düzgün tərcüməsi

İngilis dilində ən çox çətinlik yaradan mövzulardan biri phrasal verb-lərdir. Bu ifadələrin mənası onları təşkil edən sözlərin ayrıca mənalarından fərqli ola bilər.

Məsələn:

“Carry out” – həyata keçirmək

“Set up” – yaratmaq, qurmaq

“Look after” – qayğı göstərmək

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı phrasal verb-lərin sözbəsöz çevrilməsi ciddi məna səhvlərinə səbəb ola bilər.

İdiom və sabit ifadələrin uyğunlaşdırılması

İngilis dilində çoxlu idiomatik ifadələr mövcuddur. Bu ifadələrin bir çoxunun Azərbaycan dilində birbaşa qarşılığı yoxdur.

Məsələn:

“Time is money.”

Azərbaycan dilində sözbəsöz tərcümə mümkün olsa da, bəzi hallarda mənanı daha yaxşı çatdıran ifadələr seçilə bilər.

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı əsas məqsəd sözləri deyil, ifadənin verdiyi fikri və emosiyanı ötürməkdir.

Passive Voice konstruksiyalarının çevrilməsi

İngilis dilində passiv cümlələrdən geniş istifadə olunur, xüsusilə hüquqi, texniki və akademik mətnlərdə.

Məsələn:

“The report was prepared by the committee.”

Azərbaycan dilində:

“Hesabat komitə tərəfindən hazırlanıb.”

Bəzi hallarda isə passiv quruluş aktiv formaya çevrilə bilər ki, mətn daha təbii səslənsin.

Uzun mürəkkəb cümlələrin sadələşdirilməsi

İngilis dilində xüsusilə müqavilələrdə və rəsmi sənədlərdə çoxsaylı əlavə hissələrdən ibarət uzun cümlələrə rast gəlinir.

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı belə cümlələr məzmunu dəyişdirmədən daha oxunaqlı formada yenidən qurula bilər. Bu yanaşma mətnin anlaşıqlı olmasına kömək edir.

Terminologiyanın lokallaşdırılması

Bir çox ingilis termini Azərbaycan dilində qəbul olunmuş qarşılığa malikdir.

Məsələn:

“Agreement” – müqavilə

“Certificate” – şəhadətnamə

“Power of Attorney” – etibarnamə

“Shareholder” – səhmdar

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı beynəlxalq terminlərin və hüquqi anlayışların Azərbaycan qanunvericiliyində qəbul olunmuş formaları istifadə edilməlidir.

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə peşəkar tərcümə

İngilis dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə zamanı artikllərin mənası, phrasal verb-lər, idiomlar, passiv konstruksiyalar və terminoloji uyğunluq xüsusi diqqət tələb edir. Peşəkar tərcüməçi hər iki dilin xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq mətnin həm məzmununu, həm də üslubunu qoruyur. Nəticədə tərcümə edilmiş mətn Azərbaycan dilində təbii, aydın və oxunaqlı formada təqdim olunur.